Με εντατικούς ρυθμούς προχωρά ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ΘΧΣ) από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το προσεχές διάστημα να θεωρείται καθοριστικό για την εξειδίκευση και τη θεσμοθέτηση των επιμέρους περιφερειακών πλαισίων.
Οι πρόσφατες κινήσεις του ΥΠΕΝ αποτυπώνουν τη σαφή πρόθεση της πολιτείας να μεταβεί από το στάδιο του γενικού σχεδιασμού στην πρακτική εφαρμογή, διαμορφώνοντας σαφές κανονιστικό πλαίσιο για τη χρήση και την προστασία του θαλάσσιου χώρου.
Υπενθυμίζεται ότι τον Απρίλιο του 2025 εκδόθηκε η πράξη συγκρότησης της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο, μέσω της οποίας αποτυπώθηκε σε ενιαίο χάρτη ο συνολικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός της χώρας. Ακολούθως, τον Νοέμβριο, η Ελλάδα κατέθεσε στην αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπληρωματικό χάρτη, ο οποίος περιλαμβάνει τόσο τη δυνητική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη βάσει του νόμου 4001/2011 όσο και τις περιοχές όπου έχει ήδη ανακηρυχθεί ΑΟΖ στο πλαίσιο των συμφωνιών με την Αίγυπτο και την Ιταλία.
Κεντρικό εργαλείο εθνικής στρατηγικής
Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός συνιστά για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο και ενιαίο πλαίσιο οργάνωσης του θαλάσσιου χώρου της Ελλάδας. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της γαλάζιας και κυκλικής οικονομίας, καθώς καθορίζει με σαφήνεια τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες σε κάθε θαλάσσια ζώνη, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Η μεθοδολογία που ακολουθείται ενσωματώνει κοινωνικά, οικονομικά, ενεργειακά και περιβαλλοντικά δεδομένα, λαμβάνοντας υπόψη τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ χερσαίων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δημόσια διαβούλευση και στη συμμετοχή των τοπικών φορέων, με στόχο τη διαμόρφωση ρεαλιστικών και λειτουργικών προτεραιοτήτων ανά περιφέρεια.
Μέσα από την εφαρμογή της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο, η ελληνική πολιτεία επιχειρεί να ασκήσει με συστηματικό τρόπο τα δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τις βάσεις για βιώσιμη και ισόρροπη αξιοποίηση των θαλάσσιων πόρων.
Πρόσκληση για το Βόρειο Αιγαίο
Στο πλαίσιο αυτό, το ΥΠΕΝ προχώρησε στη δημοσίευση πρόσκλησης υποβολής προσφοράς για σύμβουλο υποστήριξης της επικαιροποίησης και της θεσμοθέτησης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Πλαισίου Βορείου Αιγαίου. Την πρόσκληση υπογράφει ο Γενικός Διευθυντής Χωροταξίας του υπουργείου, Κωνσταντίνος Δημόπουλος.
Η πρόσκληση απευθύνεται σε εξειδικευμένη τεχνική εταιρεία με έδρα τη Θεσσαλονίκη (Παναγιώτης Καραμόσχος και Συνεργάτες ΕΕ – Μακεδονική Τεχνική Εταιρεία ΕΕ), επιλογή που, σύμφωνα με το ΥΠΕN, βασίζεται στην αποδεδειγμένη εμπειρία της σε θέματα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, με στόχο την έγκαιρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη ολοκλήρωση του έργου.
Η διαδικασία υλοποιείται μέσω απευθείας ανάθεσης γενικών υπηρεσιών, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Η σύμβαση χρηματοδοτείται από το Πράσινο Ταμείο και έχει ενταχθεί στον προϋπολογισμό του έτους 2025, στο πλαίσιο του προγράμματος «Δράσεις Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου 2025». Το συνολικό κόστος ανέρχεται σε 37.200 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.
Αντικείμενο και χρονοδιάγραμμα
Η επικαιροποίηση του Πλαισίου Βορείου Αιγαίου κρίνεται αναγκαία προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση με την Οδηγία 2014/89/ΕΕ για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, αλλά και για την ενίσχυση της ορθολογικής διαχείρισης των παράκτιων και θαλάσσιων πόρων.
Το έργο περιλαμβάνει την ενσωμάτωση νέων δεδομένων, την επιστημονική τεκμηρίωση των προτεινόμενων ρυθμίσεων και τη συνεχή υποστήριξη του ΥΠΕΝ έως και το στάδιο της θεσμοθέτησης. Το Θαλάσσιο Χωροταξικό Πλαίσιο Βορείου Αιγαίου χαρακτηρίζεται από το υπουργείο ως κομβικό εργαλείο πολιτικής τόσο για την περιβαλλοντική προστασία όσο και για την προώθηση της βιώσιμης γαλάζιας ανάπτυξης.
Ο ανάδοχος θα πρέπει να παραδώσει το σύνολο των παραδοτέων έως τις 20 Ιουλίου 2026. Η πρώτη έκθεση προβλέπεται εντός τριών μηνών από την υπογραφή της σύμβασης, ενώ η δεύτερη θα ακολουθήσει εντός τριμήνου μετά την ολοκλήρωση της πρώτης και θα αφορά την ενσωμάτωση των παρατηρήσεων της διαβούλευσης και την υποστήριξη του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας.
Η προθεσμία για την υποβολή της οικονομικής προσφοράς έχει οριστεί έως τις 20 Ιανουαρίου.
