Η NASA έδωσε στη δημοσιότητα ένα νέο, εκτενές σύνολο δεδομένων που καταγράφει τις μεταβολές της στάθμης της θάλασσας σε εβδομαδιαία βάση για μια περίοδο 33 ετών, προσφέροντας μια σαφώς πιο λεπτομερή εικόνα των θαλάσσιων διακυμάνσεων και των αυξανόμενων κινδύνων για τις παράκτιες ζώνες.
Η δημοσίευση εβδομαδιαίων χαρτών επιτρέπει στους επιστήμονες να εντοπίζουν απότομες αυξομειώσεις της στάθμης των υδάτων, φαινόμενα που συχνά εντείνουν πλημμύρες και διαβρώσεις πριν καν αποτυπωθούν στις μηνιαίες ή ετήσιες μέσες τιμές. Πρόκειται για ένα εργαλείο που βελτιώνει σημαντικά την έγκαιρη κατανόηση των εξελίξεων στους ωκεανούς.
Οι μετρήσεις βασίζονται σε δορυφορικά συστήματα ραντάρ υψομέτρησης, τα οποία υπολογίζουν το ύψος της επιφάνειας των ωκεανών στέλνοντας παλμούς ραντάρ και μετρώντας τον χρόνο επιστροφής τους. Κάθε δευτερόλεπτο παράγονται δεδομένα για θαλάσσιες εκτάσεις πλάτους αρκετών χιλιομέτρων. Με αυτόν τον τρόπο «εξομαλύνονται» τα μεμονωμένα κύματα, αλλά διατηρούνται τα μεγάλης κλίμακας μοτίβα της επιφάνειας.
Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι ακατέργαστες δορυφορικές τροχιές δεν επαρκούν για την ακριβή αποτύπωση τοπικών πλημμυρικών φαινομένων, καθώς παράγοντες όπως οι παλίρροιες και οι κινήσεις της ξηράς επηρεάζουν καθοριστικά τις ακτογραμμές, όπως σημειώνει το Earth.com.
Για να εξασφαλιστεί η συγκρισιμότητα στον χρόνο, οι ερευνητές μετέτρεψαν τις δορυφορικές παρατηρήσεις σε πλέγματα χαρτών. Κάθε εβδομαδιαίος χάρτης προκύπτει από τον συνδυασμό περίπου δέκα ημερών δεδομένων και απεικονίζει την απόκλιση της στάθμης της θάλασσας σε σχέση με έναν μακροχρόνιο μέσο όρο. Έτσι, όταν θερμό νερό συσσωρεύεται σε μια περιοχή, η άνοδος της επιφάνειας λόγω θερμικής διαστολής και μεταφοράς μάζας γίνεται ορατή μέσα σε λίγες ημέρες.
Η προσέγγιση αυτή αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη σε φαινόμενα όπως το Ελ Νίνιο, καθώς επιτρέπει την παρακολούθηση της εξάπλωσης της θερμότητας στον Ειρηνικό Ωκεανό σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, χωρίς την αναμονή μηνιαίων αναφορών.
Τι αποκαλύπτουν οι μετρήσεις
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας όχι μόνο συνεχίζεται, αλλά και επιταχύνεται. Το 2024, η παγκόσμια μέση στάθμη αυξήθηκε κατά περίπου 0,58 εκατοστά σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω της θερμικής διαστολής των ωκεανών.
Σε βάθος τριών δεκαετιών, ο ρυθμός ανόδου έχει υπερδιπλασιαστεί: από περίπου 0,2 εκατοστά τον χρόνο το 1993, σε περίπου 0,46 εκατοστά το 2023. Η άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών και το λιώσιμο των χερσαίων πάγων προσθέτουν όγκο νερού στους ωκεανούς, ενισχύοντας σταθερά την ανοδική τάση.
Παρά τη βελτιωμένη χρονική ανάλυση, οι εβδομαδιαίοι χάρτες έχουν όρια. Οι δορυφόροι δεν μπορούν να αποτυπώσουν με ακρίβεια κάθε ακτογραμμή σε μικρή κλίμακα, υπάρχουν κενά δεδομένων κοντά στους πόλους, ενώ η χωρική ανάλυση παραμένει προσανατολισμένη σε μεγάλες εκτάσεις. Επιπλέον, τα στοιχεία δημοσιεύονται με καθυστέρηση περίπου δύο εβδομάδων και χρειάζονται συνδυασμό με δεδομένα από παλιρροιογράφους για αξιόπιστη τοπική ανάλυση.
Παρά τους περιορισμούς, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το νέο αυτό σύνολο δεδομένων θα συμβάλει καθοριστικά στην καλύτερη κατανόηση των κινδύνων που συνδέονται με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και στον σχεδιασμό πιο αποτελεσματικών στρατηγικών προσαρμογής για τις παράκτιες κοινωνίες.