Άρθρο γνώμης του Μουρτζούκου Χρήστου
Η ελληνική πολιτική σκηνή βιώνει μια παρατεταμένη περίοδο στασιμότητας, όπου το πολιτικό τέλμα στην Ελλάδα δεν περιορίζεται μόνο στα κόμματα αλλά διαπερνά ολόκληρο το πολιτικό σύστημα.
Αφενός, η Νέα Δημοκρατία (ΝΔ) ως κυβερνών κόμμα παλεύει με τα δικά της λάθη, την αλαζονεία και την έπαρση που έχουν γίνει πλέον η «αντιπολίτευση» της ίδιας. Αφετέρου, η αξιωματική αντιπολίτευση και τα μικρότερα κόμματα βυθίζονται σε εσωστρέφεια, προσωποκεντρικά σχήματα και αδυναμία ουσιαστικής πρότασης, αφήνοντας την κοινωνία χωρίς πραγματικές εναλλακτικές.
Σε αυτή την ανάλυση, εξετάζω τις τρέχουσες δυναμικές, εν μέσω προεκλογικών σκιών για τις εθνικές εκλογές 2027(;), και πώς η Συνταγματική Αναθεώρηση του Μητσοτάκη μπορεί να αλλάξει το παιχνίδι.
Ας ξεκινήσουμε από την ΝΔ και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το κυβερνών κόμμα, παρόλο που διατηρεί μεγάλη διαφορά στις δημοσκοπήσεις, αντιμετωπίζει εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις από τα λάθη του: οικονομικές ανισότητες, διαχειριστικά σφάλματα, αλλά και μια εικόνα αλαζονείας που αποξενώνει μέρος του εκλογικού σώματος. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη φαίνεται να εστιάζει σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις για να ανακτήσει δυναμική, με κορυφαία την Συνταγματική Αναθεώρηση που ετοιμάζεται να προωθήσει.
Οι προτάσεις, που αναμένεται να ανακοινωθούν άμεσα, ίσως και με τηλεοπτικό μήνυμα, θα αγγίξουν πάνω από 70 άρθρα, συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων θεμάτων όπως η ποινική ευθύνη υπουργών (άρθρο 86), η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων (άρθρο 16), η μονιμότητα δημοσίων υπαλλήλων (άρθρο 103), η προστασία περιβάλλοντος (άρθρο 24), η εκλογή ηγεσίας Δικαιοσύνης (άρθρο 90) και η θητεία Προέδρου Δημοκρατίας (άρθρο 30).
Αυτή η κίνηση δείχνει ότι η ΝΔ προετοιμάζεται εντατικά για τις εκλογές, θέτοντας ατζέντα θεσμικών αλλαγών και καλώντας την αντιπολίτευση σε διάλογο, μια στρατηγική που μπορεί να ενισχύσει την εικόνα της ως πρωτοβουλιακής δύναμης.
Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, το ΠΑΣΟΚ ως αξιωματική αντιπολίτευση παραμένει εγκλωβισμένο σε χρόνια εσωστρέφεια, που το εμποδίζει να ασχοληθεί με τα πραγματικά κοινωνικά προβλήματα. Τα δημοσκοπικά ποσοστά του ΠΑΣΟΚ παραμένουν στάσιμα ή πτωτικά, με κύριες φωνές αντίδρασης τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, που κατηγορείται από πολλούς για εστίαση στο κόμμα αντί για τον δήμο, και τον Παύλο Γερουλάνο. Αυτή η εσωκομματική διαμάχη απογοητεύει τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, χάνοντας δυναμική και αδυνατώντας να διαμορφώσει ουσιαστική αντιπολίτευση. Το κόμμα χρειάζεται επειγόντως να βγει από τον κύκλο της εσωστρέφειας και να εμφανίσει συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Παρόμοια προσωποκεντρικά χαρακτηριστικά εμφανίζουν και άλλα κόμματα. Η Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου δείχνει ανοδική πορεία, αλλά παραμένει κόμμα αντίδρασης χωρίς συγκροτημένο πρόγραμμα για τα κοινωνικά ζητήματα, ένα προσωποκεντρικό σχήμα που βασίζεται στην ηγεσία χωρίς βάθος. Αντίστοιχα, η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου ανεβαίνει δημοσκοπικά, παρόλο που έχει στις τάξεις της ικανά στελέχη, εστιάζει αποκλειστικά στον αρχηγό περιορίζοντας τη δυναμική της. Η Νίκη, από την άλλη, παλεύει με εσωστρέφεια, διαγραφές στελεχών και απώλεια δυναμικής, κινδυνεύοντας να μείνει εκτός Βουλής στις επόμενες εκλογές, όπως και η Νέα Αριστερά.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει ο ΣΥΡΙΖΑ, όπου η διαγραφή του Νίκου Φαραντούρη ως Ευρωβουλευτή από τον Σωκράτη Φάμελλο θεωρώ ότι ήταν στρατηγικό λάθος. Ο Φαραντούρης, με την ενεργή δράση του στο Ευρωκοινοβούλιο σε εθνικά, κοινωνικά και γεωπολιτικά ζητήματα, ήταν πολύτιμο στέλεχος, η απώλειά του μπορεί να στοιχίσει εκλογικά. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όπως και άλλα κόμματα της αριστεράς, κινδυνεύει να μην εισέλθει στη Βουλή, λόγω εσωτερικών συγκρούσεων και έλλειψης σαφούς προγράμματος.
Ενόψει εκλογών, η κυβέρνηση φαίνεται να προετοιμάζεται καλύτερα, θέτοντας θέματα όπως η Συνταγματική Αναθεώρηση, η τριεδρική έδρα για απόδημους και άλλες μεταρρυθμίσεις. Η αντιπολίτευση, αντίθετα, παραμένει εγκλωβισμένη σε εσωστρέφεια, χάνοντας την ευκαιρία να διαμορφώσει ατζέντα. Το πολιτικό τέλμα στην Ελλάδα του 2026, απαιτεί από όλα τα κόμματα να ξεφύγουν από προσωποκεντρικά μοντέλα και να εστιάσουν σε ουσιαστικές προτάσεις για την κοινωνία. Μόνο τότε μπορεί να ξεφύγουμε από τον φαύλο κύκλο και να δούμε πραγματική πρόοδο.
Νέα κόμματα: Τσίπρας, Σαμαράς & Καρυστιάνου
Πέρα από τα καθιερωμένα σχήματα, τρεις πιθανές νέες πολιτικές οντότητες θα μπορούσαν να ανατρέψουν τα δεδομένα: ένα κόμμα από τον Αλέξη Τσίπρα, μια κίνηση της Μαρίας Καρυστιάνου και η πολυσυζητημένη πρωτοβουλία του Αντώνη Σαμαρά.
Αυτές οι εξελίξεις, σε συνδυασμό με τα γεγονότα του Φεβρουαρίου, εντείνουν την προεκλογική ατμόσφαιρα.
Για τον Αλέξη Τσίπρα, οι φήμες για δημιουργία νέου κόμματος παραμένουν ανοιχτές, αλλά αβέβαιες. Ο πρώην πρωθυπουργός φαίνεται να ζυγίζει τα δημοσκοπικά δεδομένα και την απογοήτευση από τον ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς ωστόσο να έχει πάρει τελική απόφαση. Οι πληροφορίες μιλούν για δισταγμό, καθώς η κίνηση αυτή θα μπορούσε να διχάσει περαιτέρω την αριστερά, σε μια εποχή που η ΝΔ κυριαρχεί.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η δυναμική της Μαρίας Καρυστιάνου, που αποτυπώνεται στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις με ποσοστά που προσελκύουν ψηφοφόρους από όλο το πολιτικό φάσμα. Η Καρυστιάνου εμφανίζεται ως φρέσκια φωνή, αλλά οι επικριτές της τονίζουν την έλλειψη στελεχών και ενός σαφούς προγράμματος. Χωρίς ιδεολογικό αποτύπωμα και συγκεκριμένες προτάσεις, το πιθανό της κόμμα κινδυνεύει να μείνει σε επίπεδο προσωπικής δημοφιλίας, χωρίς βάθος.
Η πιο καυτή εξέλιξη αφορά τον Αντώνη Σαμαρά. Οι πληροφορίες θέλουν τον πρώην πρωθυπουργό να προετοιμάζει νέο πολιτικό σχήμα, με πιθανή ανακοίνωση αύριο (2 Φεβρουαρίου) κατά την εορτή της Υπαπαντής στην Καλαμάτα. Εκεί, ο Κώστας Καραμανλής θα τιμηθεί ως επίτιμος δημότης, μια πρόταση του Μητροπολίτη Μεσσηνίας που αποδέχθηκε το Δημοτικό Συμβούλιο, αλλά πίσω της φέρεται να κρύβεται ο Σαμαράς.
Η παρουσία του Αντιπροέδρου Κωστή Χατζηδάκη και του Προέδρου της Βουλής Νίκου Κακλαμάνη προσθέτει πολιτική βαρύτητα. Επίσης ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, εσωκομματικός αντίπαλος του Μητσοτάκη, καθώς επέλεξε την κυρία Σακελλαροπούλου για πρόεδρο της δημοκρατίας και όχι τον κ. Παυλόπουλο, ανανεώνοντας την θητεία του.
Αν ο Καραμανλής συμπορευτεί, η ΝΔ θα χάσει σημαντικό μέρος, διαγραμμένα στελέχη, βουλευτές και πολιτευτές θα προσχωρήσουν, ωθώντας το νέο κόμμα σε ποσοστά άνω του 20%. Αυτό θα αλλάξει ριζικά το πολιτικό τοπίο, πλήττοντας κυρίως τη ΝΔ, αλλά και όλο το φάσμα.
Ο Φεβρουάριος 2026 προμηνύεται εκρηκτικός, δικογραφία ΟΠΕΚΕΠΕ στη Βουλή, τριετία από το δυστύχημα Τεμπών (πιέσεις στην κυβέρνηση) και η αμφίβολη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στην Τουρκία.
Η ΝΔ φαίνεται να προετοιμάζεται καλύτερα, θέτοντας ατζέντα με Συνταγματική Αναθεώρηση και τριεδρική έδρα για απόδημους. Η αντιπολίτευση, εγκλωβισμένη σε εσωστρέφεια, χάνει ευκαιρίες. Τα νέα κόμματα μπορεί να φέρουν ανατροπές, αλλά χρειάζονται σαφές πρόγραμμα και στελέχη για να μην μείνουν σε προσωπικές φιλοδοξίες.
Και η Ελλάδα χρειάζεται ουσιαστική αλλαγή, όχι μόνο νέα πρόσωπα, αλλά και νέες ιδέες.
(Άρθρο γνώμης του Χρήστου Μουρτζούκου – Διευθυντή & Εκδότη της e-enimerosi.com.