Η ασφάλεια, το αυξημένο κόστος διαβίωσης και η ανάγκη για ενιαία ευρωπαϊκή στάση απέναντι στις παγκόσμιες προκλήσεις αναδεικνύονται ως οι βασικές ανησυχίες των Ευρωπαίων πολιτών, σύμφωνα με τη νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία δημοσκοπήσεων Verian το φθινόπωρο του 2025, μεταξύ 6 και 30 Νοεμβρίου, και κάλυψε και τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνολικά συμμετείχαν 26.453 πολίτες, εκ των οποίων 1.007 στην Ελλάδα και 501 στην Κύπρο. Οι συνεντεύξεις έγιναν κυρίως δια ζώσης, ενώ σε ορισμένες χώρες, μεταξύ αυτών η Κύπρος, η Δανία, η Φινλανδία, η Μάλτα, η Ολλανδία και η Σουηδία, χρησιμοποιήθηκαν και διαδικτυακά μέσα. Τα αποτελέσματα σε επίπεδο ΕΕ έχουν σταθμιστεί βάσει πληθυσμού.
Ασφάλεια και γεωπολιτικές απειλές στο προσκήνιο
Η ασφάλεια κυριαρχεί στις ανησυχίες των Ευρωπαίων. Το 72% δηλώνει ότι προβληματίζεται για τις ένοπλες συγκρούσεις κοντά στα σύνορα της ΕΕ, το 67% για την τρομοκρατία, ενώ το 66% εκφράζει φόβους τόσο για τις φυσικές καταστροφές που εντείνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής όσο και για τις κυβερνοεπιθέσεις. Σημαντικό ποσοστό (65%) ανησυχεί επίσης για τις ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές.
Στην Ελλάδα και την Κύπρο τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα, με τις μεταναστευτικές ροές και τις φυσικές καταστροφές να καταγράφονται στις πρώτες θέσεις, γεγονός που αντικατοπτρίζει τις ιδιαίτερες γεωγραφικές και κοινωνικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι δύο χώρες.
Ενότητα και ισχυρότερη ευρωπαϊκή δράση
Σχεδόν εννέα στους δέκα πολίτες της ΕΕ (89%) θεωρούν ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να αντιμετωπίζουν τις διεθνείς προκλήσεις με μεγαλύτερη ενότητα. Η στήριξη αυτή είναι ακόμη πιο έντονη στην Ελλάδα (93%) και την Κύπρο (95%). Παράλληλα, η πλειονότητα των ερωτηθέντων ζητά μια Ευρωπαϊκή Ένωση με ισχυρότερη φωνή σε παγκόσμιο επίπεδο και περισσότερους πόρους για την άσκηση αποτελεσματικής πολιτικής, ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.
Απαισιοδοξία για τον κόσμο, συγκρατημένη αισιοδοξία σε προσωπικό επίπεδο
Οι διεθνείς εξελίξεις ενισχύουν το αίσθημα αβεβαιότητας. Το 52% των Ευρωπαίων δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου, ποσοστό που ανεβαίνει στο 56% στην Ελλάδα και στο 58% στην Κύπρο. Αντίστοιχα, σημαντικό μέρος των πολιτών εκφράζει επιφυλάξεις για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών τους.
Ωστόσο, σε προσωπικό επίπεδο, η εικόνα είναι σαφώς πιο θετική. Το 76% των πολιτών στην ΕΕ δηλώνει αισιόδοξο για το μέλλον του ίδιου και της οικογένειάς του, παρά τις γενικότερες γεωπολιτικές και οικονομικές ανησυχίες.
Παραπληροφόρηση και ψηφιακές απειλές
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την ενημέρωση και την ψηφιακή ασφάλεια. Η παραπληροφόρηση ανησυχεί το 69% των Ευρωπαίων, με ακόμη υψηλότερα ποσοστά στην Ελλάδα και την Κύπρο. Αντίστοιχα, έντονοι είναι οι φόβοι για τη ρητορική μίσους, το ψευδές περιεχόμενο που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη, την ανεπαρκή προστασία προσωπικών δεδομένων και τις απειλές κατά της ελευθερίας της έκφρασης.
Η ακρίβεια παραμένει κορυφαία εσωτερική προτεραιότητα
Σε επίπεδο εσωτερικής πολιτικής της ΕΕ, ο πληθωρισμός, η ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης αποτελούν την πρώτη προτεραιότητα για το 41% των πολιτών. Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 53%, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη πίεση στο βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών.
Ακολουθούν η οικονομία και η απασχόληση, με ιδιαίτερη έμφαση στην Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ σημαντικά ζητήματα παραμένουν επίσης η δημόσια υγεία, η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η μεταναστευτική πολιτική.
Θετική στάση απέναντι στην ΕΕ, με διαφοροποιήσεις
Παρά τις ανησυχίες, η συνολική εικόνα για την Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει θετική. Σχεδόν οι μισοί Ευρωπαίοι πολίτες διατηρούν θετική άποψη για την ΕΕ, ενώ η αρνητική στάση περιορίζεται σε μειοψηφικά ποσοστά. Αντίστοιχα, θετική είναι και η εικόνα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αν και με μικρή κάμψη σε σχέση με προηγούμενες μετρήσεις.
Ιδιαίτερα θετική παραμένει η στάση των νέων, οι οποίοι εμφανίζονται πιο ένθερμοι υποστηρικτές της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ζητώντας περισσότερη ενότητα, ισχυρότερο ρόλο της ΕΕ και ενισχυμένη παρουσία της στη διεθνή σκηνή.
Όπως δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, οι πολίτες αναμένουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να λειτουργεί ως ασπίδα ασφάλειας και σταθερότητας σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, με ενότητα, ετοιμότητα και αποφασιστικότητα.