Γράφει ο Θεόδωρος Λάμπρος
Η μάχη στην νησίδα Ντολμάς και ο ηρωικός θάνατος του αγνού αγωνιστή Γρηγόρη Λιακατά.
*Αφιέρωμα του skalistiri.news με αφορμή τα 200 χρόνια από την ιστορική Μάχη.
*«Στην πολύνεκρη μάχη ξεκληρίστηκε ολόκληρο το σόι του οπλαρχηγού, με τους νεκρούς Λιακαταίους να φτάνουν τους 39 στον αριθμό.
Έχουμε ξεκινήσει στο ιστορικό μας πόρταλ skalistiri.news μια σειρά ιστορικών αφιερωμάτων με αφορμή την συμπλήρωση των 200 ετών φέτος τον Απρίλιο από την ηρωϊκή Έξοδο του Μεσολογγίου η οποία θα εορταστεί φέτος με την πρέπουσα λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια σε ένα κοσμοϊστορικό γεγονός – αυτό των ηρωϊκών Μεσολογγιτών.
Για τον σκοπό αυτό σας έχουμε παρουσιάσει και συνεχίζουμε να το πράττουμε αφιερώματα που αφορούν άγνωστους ήρωες και πτυχές για την Έξοδο του Μεσολογγίου αλλά και τα γεγονότα που προηγήθηκαν πριν φτάσουμε στο ηρωϊκό γεγονός της 10ης Απριλίου 1826.
Σήμερα το ιστορικό μας πόρταλ σας παρουσιάζει ένα σημαντικό γεγονός που εορτάστηκε χθες και προχθές στο Αιτωλικό – αυτό της Μάχης του Ντολμά και του ηρωικού αγωνιστή Γρηγόρη Λιακατά.
Καταμεσής της λιμνοθάλασσας του Αιτωλικού, υπάρχει μία μικρή ακατοίκητη νησίδα που ακούει στο όνομα Ντολμάς.
Αυτό το λασπώδες κομμάτι γης αποτέλεσε πυλώνα της οχύρωσης του Μεσολογγίου, αμύνθηκε ηρωικά απέναντι στους τούρκους πολιορκητές και τελικά έγινε ο τάφος μίας ολόκληρης οικογένειας..
Το Φεβρουάριο του 1826, ο τουρκικός κλοιός γύρω από το Μεσολόγγι είχε σφίξει ασφυκτικά. Υπό τις συνθήκες αυτές, όλες οι αμυνόμενες δυνάμεις περιμετρικά της πολιορκημένης πόλης ήταν κομβικής σημασίας.
Στον γειτονικό Ντολμά, είχαν οχυρωθεί 300 άντρες με μερικές δεκάδες κανόνια, υπό τις εντολές του στρατηγού Λιακατά.
Ο Γρηγόρης Λιακατάς καταγόταν από οικογένεια αγωνιστών Ο ίδιος, τα τρία αδέρφια του και ο πατέρας τους, συμμετείχαν ενεργά στον Επαναστατικό Αγώνα και ήταν γνωστοί για τη δράση τους στην ευρύτερη περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας και της Ηπείρου..
Μάλιστα, ο Γρηγόρης είχε αποκτήσει τη φήμη του «ωραιότερου οπλαρχηγού της Αιτωλοακαρνανίας». Εκτός αυτού όμως, είχε κερδίσει τον σεβασμό όλων χάρη στη γενναιότητα και τη λεβεντιά του.
Ο Λιακατάς, ως άλλος Λεωνίδας, με τους 300 άντρες του αμυνόταν σθεναρά στις επιθέσεις του στρατού του Χουσεΐν, εμποδίζοντας την πολιορκία του Αιτωλικού. Όλοι γνώριζαν ότι αν «έπεφτε» το Αιτωλικό, θα ξεκινούσε η αντίστροφη μέτρηση και για το Μεσολόγγι.
Στις 26 Φεβρουαρίου χτύπησε ο πρώτος κώδωνας κινδύνου. Έπεσε το Βασιλάδι, ένα γειτονικό οχυρωμένο νησάκι, που βρισκόταν στην είσοδο της Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου. Ο δρόμος πλέον ήταν ανοιχτός για τον Ντολμά. Παρά τις απόπειρες αντιπερισπασμού από τους Μεσολογγίτες, οι Τούρκοι έφτασαν πάνοπλοι στον Ντολμά με πλοιάρια και σχεδίες..
Ταυτόχρονα, 18 πυροβόλα από την απέναντι στεριά έριχναν ακατάπαυστα βολές στο νησάκι. Ο Λιακατάς και οι 300 απέκρουσαν τις επιθέσεις μέχρι τη δύση του ηλίου. Τότε, μία τουρκική οβίδα έπεσε μέσα στην μπαρουταποθήκη και προκάλεσε έκρηξη….
Οι περισσότεροι μαχητές έπεσαν νεκροί. Όσοι γλίτωσαν προσπάθησαν να διαφύγουν κολυμπώντας. Μερικοί τα κατάφεραν, οι περισσότεροι όμως αιχμαλωτίστηκαν από τον εχθρό και κατακρεουργήθηκαν. Ανάμεσα στους δεύτερους ήταν κι ο μεγάλος στρατηγός Γρηγόρης Λιακατάς.
Στην πολύνεκρη μάχη ξεκληρίστηκε ολόκληρο το σόι του οπλαρχηγού, με τους νεκρούς Λιακαταίους να φτάνουν τους 39 στον αριθμό….
(« Εμείς οι λίγοι όπου βρεθήκαμε εδώ θά βαστάξουμε ετούτη τήν ντάπια καί αν ο Θεός βοηθήσει καί νικήσουμε η τιμή είναι δική μας. Βοήθεια, δέν καρτεράμε από πουθενά”. «Κάλλιο τίμιος θάνατος εδώ» γιατί «όπου κι αν πάμε πόλεμον θα έχουμε». Αυτά τα ηρωϊκά λόγια ανήκουν στον αγνό αγωνιστή Γρηγόρη Λιακατά που τα είπε στους λιγοστούς συμπολεμιστές του λίγο πριν την ηρωϊκή μάχη στη νησίδα Ντολμάς και δείχνουν το μεγαλείο της ψυχής και της ανδρείας του).
Όπως ήταν αναμενόμενο, μετά την πτώση του Ντολμά, υπέκυψε και το Αιτωλικό. Την 1η Μαρτίου του 1826 οι Τούρκοι κατέλαβαν το νησί και έσφαξαν όσους κατοίκους δεν είχαν προλάβει να διαφύγουν. Το Μεσολόγγι άντεξε μόλις ένα μήνα ακόμη. Το τραγικό τέλος επισφραγίστηκε με την ιστορική έξοδο του Απρίλη του 1826.
Σήμερα, στον Ντολμά υπάρχει μνημείο αφιερωμένο στους πεσόντες, καθώς κι ένα εκκλησάκι.
Στο Αιτωλικό η μνήμη τους τιμάται ακόμα. Στην είσοδο της μικρής κοινότητας δεσπόζει η προτομή του Γρηγόριου Λιακατά, ενώ παραδοσιακά κάθε Φλεβάρη τελείται μνημόσυνο και διοργανώνονται παράλληλες εκδηλώσεις όπως αυτές που έγιναν χθες και προχθές στην ομώνυμη περιοχή.
