Γράφει ο Μουρτζούκος Χρήστος
Λίγες ημέρες μετά το τραγικό ναυάγιο ανοιχτά της Χίου, η χώρα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο έντονης δημόσιας και πολιτικής αντιπαράθεσης για το τι πραγματικά συνέβη και αν οι ελληνικές αρχές διαχειρίστηκαν σωστά το περιστατικό.
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις του Λιμενικού Σώματος, εντοπίστηκε εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, περίπου ενάμισι ναυτικό μίλι από τις ακτές της Χίου, φουσκωτό σκάφος με λαθρομετανάστες που προερχόταν από την Τουρκία.
Κατά την επικοινωνία του κυβερνήτη του λιμενικού με τον χειριστή του φουσκωτού, αυτός δεν αντέδρασε, αλλά αντίθετα ανέπτυξε μεγάλη ταχύτητα και επιχείρησε να εμβολίσει το σκάφος του λιμενικού, με αποτέλεσμα το φουσκωτό να αναποδογυρίσει.
Η σύγκρουση προκάλεσε τον τραυματισμό πολλών επιβαινόντων και τον θάνατο 15 ατόμων. Σύμφωνα με τις ιατροδικαστικές εκθέσεις, όλοι οι θάνατοι αποδίδονται είτε στα τραύματα της σύγκρουσης, είτε στο ψύχος της θάλασσας, ενώ κανένας δεν επήλθε από πνιγμό.
Παράλληλα, η αντιπολίτευση έχει εγείρει ερωτήματα για πιθανές επαναπροωθήσεις, υποστηρίζοντας ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι κάμερες του λιμενικού. Ωστόσο, οι επίσημες ανακοινώσεις αναφέρουν ότι το φουσκωτό εντοπίστηκε με γυμνό μάτι και με τη βοήθεια προβολέων, και ο κυβερνήτης δεν έκρινε σκόπιμο να ενεργοποιήσει την κάμερα. Στο σημείο αυτό εγείρεται η συζήτηση για το εάν θα έπρεπε να υπάρχει οπτικό υλικό, αλλά δεν υπήρχε τρόπος να προβλεφθεί η αιφνιδιαστική αντίδραση του χειριστή του φουσκωτού.
Παράλληλα, καταγγελίες από το νοσοκομείο της Χίου αναφέρουν ότι μέλη ΜΚΟ προσεγγίζουν τους τραυματίες για να τους καθοδηγήσουν στο τι να πουν στις ελληνικές αρχές, με στόχο να κατηγορήσουν το Λιμενικό για το δυστύχημα. Οι ελληνικές Αρχές και το προσωπικό της ακτοφυλακής δίνουν καθημερινά έναν τιτάνιο αγώνα για την ασφάλεια των θαλάσσιων συνόρων, ωστόσο η συζήτηση στρέφεται συχνά εναντίον τους, χωρίς να εξετάζεται η ευθύνη της Τουρκίας.
Η ευθύνη της Τουρκίας
Από τον Μάρτιο του 2015, η Τουρκία έχει λάβει από την Ευρωπαϊκή Ένωση πάνω από 11 δισεκατομμύρια ευρώ για τη φροντίδα των προσφύγων και μεταναστών που βρίσκονται στην επικράτειά της. Παρά τα ποσά αυτά, η χώρα συνεχίζει πρακτικές που εντάσσονται σε έναν υβριδικό πόλεμο κατά της Ελλάδας, με την πρόωθηση μεταναστευτικών ροών προς τα ελληνικά σύνορα.
Πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο του περιστατικού αναφέρουν ότι το φουσκωτό ξεκίνησε υπό την καθοδήγηση τουρκικών υπηρεσιών, όπως η διοίκηση ασφάλειας ακτών και οι υπηρεσίες πληροφοριών, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη να εξεταστεί η ευθύνη της γειτονικής χώρας στο περιστατικό.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να βγάζουμε γρήγορα συμπεράσματα. Η ελληνική πλευρά αντιμετώπισε μια απρόβλεπτη και επικίνδυνη κατάσταση, όπου ο χειριστής του φουσκωτού ενεργούσε με επιθετική πρόθεση. Παράλληλα, η απουσία οπτικού υλικού δεν αναιρεί τις επίσημες μαρτυρίες και τις ανακοινώσεις του Λιμενικού, οι οποίες δείχνουν ότι η ελληνική πλευρά προσπάθησε να προστατεύσει τους επιβαίνοντες.
Η συζήτηση γύρω από την ευθύνη της Τουρκίας, η διαχείριση των ΜΚΟ και η πολιτική αντιπαράθεση υπογραμμίζουν την ανάγκη ψυχραιμίας και αντικειμενικής αξιολόγησης των γεγονότων. Οι ελληνικές Αρχές καλούνται να συνεχίσουν το έργο τους σε αντίξοες συνθήκες, ενώ η κοινή γνώμη και τα πολιτικά κόμματα θα πρέπει να εστιάσουν στην πλήρη διερεύνηση των αιτιών του ναυαγίου και στη διασφάλιση της προστασίας των συνόρων και των ανθρώπων που κινδυνεύουν στη θάλασσα.