Νέες αποκαλύψεις από τα πρόσφατα αποχαρακτηρισμένα αρχεία του Τζέφρι Έπσταϊν δείχνουν ότι οι δεσμοί του καταδικασμένου σεξουαλικού εγκληματία με την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα ήταν πολύ πιο εκτεταμένοι και ουσιαστικοί απ’ ό,τι είχε γίνει μέχρι σήμερα γνωστό.
Τα έγγραφα φωτίζουν όχι μόνο τη χρηματοδοτική του δραστηριότητα, αλλά και τον ενεργό ρόλο που φαίνεται να είχε σε ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες, επιστημονικές δημοσιεύσεις και προσωπικές υποθέσεις ερευνητών.
Ο Έπσταϊν, που αυτοκτόνησε το 2019 ενώ αντιμετώπιζε βαριές κατηγορίες για σεξουαλική εκμετάλλευση και trafficking ανηλίκων, είχε επενδύσει εκατομμύρια δολάρια σε επιστημονικά προγράμματα και διατηρούσε στενές κοινωνικές σχέσεις με πανεπιστημιακούς και ερευνητές υψηλού κύρους. Ήδη από το 2008, μετά την πρώτη του καταδίκη για σεξουαλικά εγκλήματα, είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις το γεγονός ότι ορισμένοι επιστήμονες συνέχισαν να συναναστρέφονται μαζί του και να δέχονται χρηματοδότηση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη δωρεά 800.000 δολαρίων στο MIT, υπόθεση που οδήγησε σε παραιτήσεις και πειθαρχικές κυρώσεις.
Η νέα δημοσιοποίηση περισσότερων από τριών εκατομμυρίων εγγράφων –emails, φωτογραφιών και οικονομικών στοιχείων– από το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης, στο πλαίσιο του νόμου Epstein Transparency Act, αποκαλύπτει ακόμη μεγαλύτερο εύρος επαφών. Αν και τα έγγραφα δεν τεκμηριώνουν εμπλοκή επιστημόνων σε εγκληματικές πράξεις, καταδεικνύουν πόσο βαθιά είχε διεισδύσει ο Έπσταϊν σε τμήματα της επιστημονικής ζωής που χρηματοδοτούσε.
Μεταξύ των στοιχείων περιλαμβάνονται νέες λεπτομέρειες για γνωστές ήδη σχέσεις, όπως εκείνη με τον θεωρητικό φυσικό Lawrence Krauss, του οποίου η επιστημονική οργάνωση είχε λάβει 250.000 δολάρια από τον Έπσταϊν. Σε αλληλογραφία του 2018, ο Έπσταϊν εμφανίζεται να ενοχλείται από δημόσιες δηλώσεις του Krauss σχετικά με έρευνα για ανάρμοστη συμπεριφορά εις βάρος του τελευταίου. Ο ίδιος ο Krauss δήλωσε αργότερα ότι ζήτησε συμβουλές από πολλούς γνωστούς του εκείνη την περίοδο και ότι αγνοούσε πλήρως το εύρος των εγκλημάτων του Έπσταϊν.
Τα αρχεία αποκαλύπτουν επίσης μια λίστα σχεδόν 30 κορυφαίων επιστημόνων με τους οποίους ο Έπσταϊν διατηρούσε επαφή, καθώς και προηγουμένως άγνωστες συνδέσεις. Ανάμεσά τους, η θεωρητική φυσικός Lisa Randall του Χάρβαρντ, η οποία είχε επικοινωνία μαζί του ακόμη και μετά την καταδίκη του και επισκέφθηκε το ιδιωτικό του νησί το 2014. Η ίδια έχει δηλώσει ότι είναι σοκαρισμένη από την πλήρη έκταση των κατηγοριών και εξέφρασε τη λύπη της για τη διατήρηση της επαφής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι περιπτώσεις επιστημόνων που προσέγγισαν τον Έπσταϊν αναζητώντας χρηματοδότηση. Το 2013, ο ιολόγος Nathan Wolfe πρότεινε στον Έπσταϊν να στηρίξει έρευνα για τη σεξουαλική συμπεριφορά φοιτητών, βασισμένη σε μια αμφιλεγόμενη επιστημονική υπόθεση. Αν και το έργο δεν χρηματοδοτήθηκε, ο Wolfe παραδέχθηκε εκ των υστέρων ότι δεν είχε αντιληφθεί πόσο προβληματική ήταν η σχέση με τον χρηματοδότη.
Η πιο στενή ακαδημαϊκή σχέση του Έπσταϊν φαίνεται να ήταν με τον μαθηματικό βιολόγο Martin Nowak. Με δωρεά 6,5 εκατ. δολαρίων, ο Έπσταϊν συνέβαλε στη δημιουργία του Προγράμματος Εξελικτικής Δυναμικής στο Χάρβαρντ, στο οποίο είχε ενεργό παρουσία και επιρροή. Το πρόγραμμα έκλεισε το 2021 μετά από έλεγχο, ενώ στον Nowak επιβλήθηκαν κυρώσεις που αργότερα ήρθησαν.
Τα αρχεία περιλαμβάνουν και αλληλογραφία που προκάλεσε ερωτήματα, όπως οικονομικές μεταφορές που συνδέονται με τη μαθηματικό Corina Tarnita. Η ίδια διευκρίνισε ότι επρόκειτο για υποτροφίες σε νεαρές Ρουμάνες επιστήμονες και όχι για παράνομες δραστηριότητες, κάτι που επιβεβαιώθηκε και από το Πανεπιστήμιο Πρίνστον.
Συνολικά, τα νέα στοιχεία ενισχύουν την εικόνα ενός ανθρώπου που, πέρα από τα εγκλήματά του, είχε καταφέρει να διεισδύσει βαθιά στον χώρο της επιστήμης, αξιοποιώντας τον πλούτο και τις διασυνδέσεις του. Οι αποκαλύψεις αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τα όρια της ακαδημαϊκής ηθικής και τη διαχείριση «τοξικών» δωρητών από κορυφαία ερευνητικά ιδρύματα.