Τη μνήμη του Αγίου Φωτίου του Μεγάλου, μιας από τις σημαντικότερες μορφές της Εκκλησίας και του Βυζαντίου, τιμά σήμερα, 6 Φεβρουαρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία.
Ο Άγιος Φώτιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως και κορυφαίος θεολόγος και λόγιος, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις αρχές του 9ου αιώνα, πιθανότατα το 810 ή το 820 μ.Χ., σε εύπορη και βαθιά ευσεβή οικογένεια που υπερασπίστηκε με σθένος την τιμή και την προσκύνηση των Ιερών Εικόνων.
Γονείς του ήταν ο Άγιος Σέργιος και η Ειρήνη, οι οποίοι διώχθηκαν την περίοδο της Εικονομαχίας, επί αυτοκράτορα Θεοφίλου. Ο Άγιος Σέργιος ήταν αδελφός του Πατριάρχη Ταρασίου, γεγονός που εντάσσει τον Φώτιο σε ένα ισχυρό πνευματικό και εκκλησιαστικό περιβάλλον. Πριν ανέλθει στον πατριαρχικό θρόνο, ο Φώτιος διακρίθηκε στα ανώτατα πολιτικά αξιώματα της αυτοκρατορίας, ενώ η μόρφωσή του θεωρούνταν από τις πιο σπουδαίες της εποχής του.
Το 858 μ.Χ., μετά την απομάκρυνση του Πατριάρχη Ιγνατίου με αυτοκρατορική εντολή, ο Φώτιος εξελέγη Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Η χειροτονία του σε Επίσκοπο πραγματοποιήθηκε ανήμερα των Χριστουγέννων από τους Επισκόπους Συρακουσών Γρηγόριο τον Ασβεστά, Γορτύνης Βασίλειο και Απαμείας Ευλάμπιο, αφού προηγουμένως είχε γίνει μοναχός και είχε λάβει διαδοχικά όλους τους βαθμούς της Ιεροσύνης.
Κατά τη διάρκεια της πατριαρχίας του ανέπτυξε έντονη θεολογική και εκκλησιαστική δράση, τόσο εντός όσο και εκτός της Εκκλησίας, με αιχμή την αντίθεσή του στις αξιώσεις του παπισμού. Παρέμεινε στον πατριαρχικό θρόνο για περίπου δέκα χρόνια, έως το 867 μ.Χ., οπότε καθαιρέθηκε με εντολή του αυτοκράτορα Βασιλείου Α΄ του Μακεδόνα και εξορίστηκε στη Μονή Σκέπης, στα θρακικά παράλια του Βοσπόρου.
Μετά την επάνοδο του Ιγνατίου και σύνοδο που συγκλήθηκε στην Αγία Σοφία, οι υποστηρικτές του Φωτίου καθαιρέθηκαν και αναθεματίστηκαν. Ωστόσο, μετά τον θάνατο του Ιγνατίου, ο Φώτιος επανήλθε για δεύτερη φορά στον πατριαρχικό θρόνο. Η δεύτερη πατριαρχία του τερματίστηκε το 886 μ.Χ., όταν ο αυτοκράτορας Λέων ΣΤ΄ ο Σοφός, παρά το γεγονός ότι υπήρξε μαθητής του, τον εξανάγκασε σε νέα απομάκρυνση.
Ο Άγιος Φώτιος εκοιμήθη ειρηνικά στις 6 Φεβρουαρίου του 891 μ.Χ., σε μονή γνωστή ως «των Αρμενίων». Η Εκκλησία τον τιμά ως Άγιο και Μέγα Πατέρα, αναγνωρίζοντας τη θεολογική του προσφορά, τον πνευματικό του αγώνα και τη βαθιά του επίδραση στην πορεία της Ορθοδοξίας.